(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 005

॥ శ్రీః ॥
1.5. అధ్యాయః 005
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
భృగువంశకథనం॥ 1 ॥ పౌలోమోపాఖ్యానం॥ 2 ॥ పులోమాపహారః॥ 3 ॥ పులోమాగ్నిసంవాదః॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

1-5-0(900)
శౌనక ఉవాచ। 1-5-0x(27)
పురాణమఖిలం తాత పితా తేఽధీతవాన్పురా।
`భారతాధ్యయనం సర్వం కృష్ణద్వైపాయనాత్తదా।'
కచ్చిత్త్వమపి తత్సర్వమధీషే రౌమహర్షణే॥ 1-5-1(901)
పురాణే హి కథా దివ్యా ఆదివంశాశ్చ ధీమతాం।
కథ్యంతే యే పురాఽస్మాభిః శ్రుతపూర్వాః పితుస్తవ॥ 1-5-2(902)
తత్ర వంశమహం పూర్వం శ్రోతుమిచ్ఛామి భార్గవం।
కథయస్వ కథామేతాం కల్యాః స్మః శ్రవణే తవ॥ 1-5-3(903)
సౌతిరువాచ। 1-5-4x(28)
యదధీతం పురా సంయగ్ద్విజశ్రేష్ఠైర్మహాత్మభిః।
వైశంపాయనవిప్రాగ్ర్యైస్తైశ్చాపి కథితం యథా॥ 1-5-4(904)
యదధీతం చ పిత్రా మే సంయక్కైవ తతో మయా।
తావచ్ఛృణుష్వ యో దేవైః సేంద్రైః సర్షిమరుద్గణైః॥ 1-5-5(905)
పూజితః ప్రవరో వంశో భార్గవో భృగునందన।
ఇమం వంశమహం పూర్వం భార్గవం తే మహామునే॥ 1-5-6(906)
నిగదామి యథాయుక్తం పురాణాశ్రయసంయుతం।
భృగుర్మహర్షిర్భగవాన్బ్రహ్మణా వై స్వయంభువా॥ 1-5-7(907)
వరుణస్య క్రతౌ జాతః పావకాదితి నః శ్రుతం।
భృగోః సుదయితః పుత్రశ్చ్యవనో నామ భార్గవః॥ 1-5-8(908)
చ్యవనస్య చ దాయాదః ప్రమతిర్నామ ధార్మికః।
ప్రమతేరప్యభూత్పుత్రో ఘృతాచ్యాం రురురిత్యుత॥ 1-5-9(909)
రురోరపి సుతో జజ్ఞే శునకో వేదపారగః।
ప్రమద్వరాయాం ధర్మాత్మా తవ పూర్వపితామహః॥ 1-5-10(910)
తపస్వీ చ యశస్వీ చ శ్రుతవాన్బ్రహ్మవిత్తమః।
ధార్మికః సత్యవాదీ చ నియతో నియతాశనః॥ 1-5-11(911)
శౌనక ఉవాచ। 1-5-12x(29)
సూతపుత్ర యథా తస్య భార్గవస్య మహాత్మనః।
చ్యవనత్వం పరిఖ్యాతం తన్మమాచక్ష్వ పృచ్ఛతః॥ 1-5-12(912)
సౌతిరువాచ। 1-5-13x(30)
భృగోః సుదయితా భార్యా పులోమేత్యభివిశ్రుతా।
తస్యాం సమభవద్గర్భో భృగువీర్యసముద్భవః॥ 1-5-13(913)
తస్మిన్గర్భేఽథ సంభూతే పులోమాయాం భృగూద్వహ।
సమయే సమశీలిన్యాం ధర్మపత్న్యాం యశస్వినః॥ 1-5-14(914)
అభిషేకాయ నిష్క్రాంతే భృగౌ ధర్మభృతాం వరే।
ఆశ్రమం తస్య రక్షోఽథ పులోమాఽభ్యాజగామ హ॥ 1-5-15(915)
తం ప్రవిశ్యాశ్రమం దృష్ట్వా భృగోర్భార్యామనిందితాం।
హృచ్ఛయేన సమావిష్టో విచేతాః సమపద్యత॥ 1-5-16(916)
అభ్యాగతం తు తద్రక్షః పులోమా చారుదర్శనా।
న్యమంత్రయత వన్యేన ఫలమూలాదినా తదా॥ 1-5-17(917)
తాం తు రక్షస్తదా బ్రహ్మన్హృచ్ఛయేనాభిపీడితం।
దృష్ట్వా హృష్టమభూద్రాజంజిహీర్షుస్తామనిందితాం॥ 1-5-18(918)
జాతమిత్యబ్రవీత్కార్యం జిహీర్షుర్ముదితః శుభాం।
సా హి పూర్వం వృతా తేన పులోంనా తు శుచిస్మితా॥ 1-5-19(919)
తాం తు ప్రాదాత్పితా పశ్చాద్భృగవే శాస్త్రవత్తదా।
తస్య తత్కిల్బిషం నిత్యం హృది వర్తతి భార్గవ॥ 1-5-20(920)
ఇదమంతరమిత్యేవం హర్తుం చక్రే మనస్తదా।
అథాగ్నిశరణేఽపశ్యజ్జ్వలంతం జాతవేదసం॥ 1-5-21(921)
తమపృచ్ఛత్తతో రక్షః పావకం జ్వలితం తదా।
శంస మే కస్య భార్యేయమగ్నే పృచ్ఛే ఋతేన వై॥ 1-5-22(922)
ముఖం త్వమసి దేవానాం వద పావక పృచ్ఛతే।
మయా హీయం వృతా పూర్వం భార్యార్థే వరవర్ణినీ॥ 1-5-23(923)
పశ్చాదిమాం పితా ప్రాదాద్భృగవేఽనృతకారకః।
సేయం యది వరారోహా భృగోర్భార్యా రహోగతా॥ 1-5-24(924)
తథా సత్యం సమాఖ్యాహి జిహీర్షాంయాశ్రమాదిమాం।
స మన్యుస్తత్ర హృదయం ప్రదహన్నివ తిష్ఠతి॥ 1-5-25(925)
మత్పూర్వభార్యాం యదిమాం భృగురాప సుమధ్యమాం।
`అసంమతమిదం మేఽద్య హరిష్యాంయాశ్రమాదిమాం'॥ 1-5-26(926)
సౌతిరువాచ। 1-5-27x(31)
ఏవం రక్షస్తమామంత్ర్య జ్వలితం జాతవేదసం।
శంకమానం భృగోర్భార్యాం పునఃపునరపృచ్ఛత॥ 1-5-27(927)
త్వమగ్నే సర్వభూతానామంతశ్చరసి నిత్యదా।
సాక్షివత్పుణ్యపాపేషు సత్యం బ్రూహి కవే వచః॥ 1-5-28(928)
మత్పూర్వభార్యాఽపహృతా భృగుణాఽనృతకారిణా।
సేయం యది తథా మే త్వం సత్యమాఖ్యాతుమర్హసి॥ 1-5-29(929)
శ్రుత్వా త్వత్తో భృగోర్భార్యాం హరిష్యాంయాశ్రమాదిమాం।
జాతవేదః పశ్యతస్తే వద సత్యాం గిరం మమ॥ 1-5-30(930)
సౌతిరువాచ। 1-5-31x(32)
తస్యైతద్వచనం శ్రుత్వా సప్తార్చిర్దుఃఖితోఽభవత్।
`సత్యం వదామి యది మే శాపః స్యాద్బ్రహ్మవిత్తమాత్॥ 1-5-31(931)
అసత్యం చేదహం బ్రూయాం పతిష్యే నరకాంధ్రువం।'
భీతోఽనృతాచ్చ శాపాచ్చ భృగోరిత్యబ్రవీచ్ఛనైః॥ 1-5-32(932)
త్వయా వృతా పులోమేయం పూర్వం దానవనందన।
కిం త్వియం విధినా పూర్వం మంత్రవన్న వృతా త్వయా॥ 1-5-33(933)
పిత్రా తు భృగవే దత్తా పులోమేయం యశస్వినీ।
దదాతి న పితా తుభ్యం వరలోభాన్మహాయశాః॥ 1-5-34(934)
అథేమాం వేదదృష్టేన కర్మణా విధిపూర్వకం।
భార్యామృషిర్భృగుః ప్రాప మాం పురస్కృత్య దానవ॥ 1-5-35(935)
సేయమిత్యవగచ్ఛామి నానృతం వక్తుముత్సహే।
నానృతం హి సదా లోకే పూజ్యతే దానవోత్తమ॥ ॥ 1-5-36(936)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి పౌలోమపర్వణి పంచమోఽధ్యాయః॥ 5 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-5-3 కల్యాః సమర్థాః। తవ త్వత్తః శ్రోతుమితి సంబంధః॥
1-5-7 యథాయుక్తం కథాయుక్తం ఇత్యపి పాఠః। పురాణస్య ఆశ్రయః ఉపోద్ధాతఃతత్సంయుతం॥
1-5-19 బాల్యే కిల రుదతీం కన్యాం రోదనానివృత్త్యర్థం భీషయితుం పిత్రోక్తం రే రక్ష ఏనాం గృహాణేతి। తావతైవ గృహే సన్నిహితేన రక్షసా వృతా మమేయం భార్యేతి॥
1-5-27 శంకమానం ఛలవచనేన పూర్వం మహ్యం దత్తా పశ్చాద్విధిపూర్వకం భృగవే దత్తాఽతో మమ వా భృగోర్వా భార్యేతి సందిహానం॥
1-5-28 కవే సర్వజ్ఞ॥ పంచమోఽధ్యాయః॥ 5 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.